Ο ΝΕΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΕ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΣΚΟΠΕΥΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ

Την Παρασκευή 8 Αυγούστου 2025 ξεκίνησε η εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης (MediaFreedom Act).

Ενώ στην Ευρώπη διεξάγεται πολύ έντονη συζήτηση για κάποιες ρυθμίσεις του, στη χώρα μας φαίνεται ότι τόσο ο δημοσιογραφικός όσο και ο πολιτικός κόσμος να μην έχουν αντιληφθεί τις πιθανές επιπτώσεις του στην ελευθερία της έκφρασης και της διακίνησης των ιδεών.

Το νομοθέτημα επαγγέλλεται την προστασία της ελευθερίας των ΜΜΕ, περιέχει όμως και κάποιες πρόνοιες εξόχως αμφιλεγόμενες κατά των δημοσιογράφων.

Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Κανονισμού επιτρέπεται ως εξαίρεση η κυβερνητική παρακολούθηση δημοσιογράφων με τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού. Η εν λόγω ρύθμιση περιγράφει πότε οι κυβερνήσεις μπορούν να χρησιμοποιούν «επεμβατικό λογισμικό παρακολούθησης» όταν αυτό δικαιολογείται από  «επιτακτικό λόγο δημόσιου συμφέροντος».

Η παρακολούθηση πρέπει να επιτρέπεται από την ευρωπαϊκή ή την εθνική νομοθεσία, να εγκρίνεται εκ των προτέρων (ή σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης εκ των υστέρων) από δικαστική ή άλλη ανεξάρτητη αρχή και να χρησιμοποιείται μόνο όταν κανένα άλλο λιγότερο περιοριστικό μέτρο δεν θα ήταν κατάλληλο και επαρκές για την απόκτηση των ζητούμενων πληροφοριών.

Αν και ο προβλεπόμενος σκοπός του Κανονισμού είναι η προστασία των δικαιωμάτων των δημοσιογράφων, το νομοθέτημα φαίνεται να αφήνει αρκετά περιθώρια εγείροντας εύλογους προβληματισμούς.

Οι ορισμοί των εννοιών «δημόσιο συμφέρον», «σοβαρό αδίκημα» ή «επείγον» και «αναλογικό» υπόκεινται σε ερμηνεία με αρκετή ευελιξία από τις αρχές. Αυτό είναι πιθανό να οδηγήσει σε καταχρήσεις εις βάρος της ελεύθερης λειτουργίας των ΜΜΕ και εν τέλει του πλουραλισμού των απόψεων στη δημόσια σφαίρα.

Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2023, 80 ενώσεις δημοσιογράφων, συλλογικότητες της κοινωνίας των πολιτών και επιστημονικοί φορείς από πολλά διαφορετικά κράτη-μέλη ζητούσαν με δημόσια επιστολή τους (https://edri.org/our-work/open-letter-european-parliament-protect-journalists-ban-spyware-emfa/) την πλήρη απαγόρευση της χρήσης κατασκοπευτικών λογισμικών κατά δημοσιογράφων από τις κρατικές αρχές.

Ο ΝΕΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΕ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΣΚΟΠΕΥΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ

Την Παρασκευή 8 Αυγούστου 2025 ξεκίνησε η εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης (Media Freedom Act).

Ενώ στην Ευρώπη διεξάγεται πολύ έντονη συζήτηση για… pic.twitter.com/Xu7oFpZelr

— Nikodimos Kallinteris (@KNikodimos) August 10, 2025